MUQDISHO, Soomaaliya — 20-ka Oktoobar 2026 Duqeymaha cirka ee Maraykanka ka fuliyo Soomaaliya ayaa si weyn u kordhay intii uu madaxweyne Donald Trump ku soo laabtay Aqalka Cad, iyadoo qoysas Soomaaliyeed ay ka sheekeynayaan dad ay ku waayeen weerarrada, carruur dhaawacantay iyo nolol ay colaaddu burburisay. Warbixin ay baahisay Al Jazeera 20-kii Oktoobar 2026 ayaa diiradda lagu saaray dhibaatada bani’aadannimo ee ka dhalatay howlgallo militari oo ka dhacay agagaarka degmada Jamaame ee gobolka Jubbada Hoose, halkaas oo ciidamada Soomaaliya iyo kuwa Maraykanku ay ka sameeyeen howlgallo ka dhan ah kooxda Al-Shabaab. Warbixintu waxay soo bandhigtay sheekooyinka qoysas sheegaya in duqeymaha iyo dagaalladu ay sababeen dhimasho, dhaawacyo culus iyo barakac. Dhanka kale, Taliska Ciidamada Maraykanka ee Afrika (AFRICOM) ayaa sheegay in baaritaankiisa ku saabsan khasaaraha rayidka ee la soo sheegay uusan helin caddeyn ku filan oo lagu xaqiijiyo in duqeymaha Maraykanku sababeen khasaarahaas. Hooyo iyo Carruurteeda oo la Tacaalaya Dhaawacyada Duqeymaha Maryam Xaaji Cabdi Guuleed ayaa ka mid ah dadka ay noloshoodu si weyn isu beddeshay kaddib dagaalladii ka dhacay Jamaame bishii Nofeembar 2025. Wiilkeeda, Cabdulqaadir Saalax, oo xilligaas toddobo jir ahaa, ayaa dhaawacmay intii uu socday duqeyn ay qoysku rumeysan yihiin inay fuliyeen diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Maraykanka. Sida ay Maryam u sheegtay Al Jazeera, saddex ka mid ah lixdeeda carruur ah ayaa dhaawacmay, waxaana Cabdulqaadir soo gaaray dhaawaca ugu daran. Jirkiisa waxaa galay firir, iyadoo dhakhaatiirtu uga digeen in ka saarista qayb bir ah oo weli ku jirta agagaarka sinta ay keeni karto curyaannimo. Maryam ayaa safar socday in ka badan 24 saacadood ku gaarsiisay wiilkeeda Muqdisho si uu u helo daryeel caafimaad. Qoyska ayaa tan iyo markaas la tacaalayay dhibaatooyin caafimaad, dhaqaale iyo nololeed. Bishii Sebteembar 2026, Cabdulqaadir ayaa qalliin lagu sameeyay Muqdisho, waxaana laga saaray laba qaybood oo bir ah, halka mid kale loo daayay sababo la xiriira khatarta dhaawac dheeraad ah. Maryam waxay sheegtay inaysan hadda ku laaban karin Jamaame, maadaama wiilkeedu u baahan yahay daryeel caafimaad oo joogto ah. Haweeney Uur Sagaal Bilood Leh oo Dhimatay Warbixinta Al Jazeera waxay sidoo kale soo bandhigtay xaaladda Cali Aadan Boroow, oo ah beeraley 52 jir ah kana soo jeeda Jamaame. Cali ayaa sheegay in xaaskiisa, oo uur sagaal bilood ah lahayd, ay dhimatay kaddib markii ay ku dhacday firir ka dhashay weerar cirka ah xilli ay isku dayaysay inay carruurteeda ka badbaadiso dagaalka. Ilmihii uurka ku jirayna wuu dhintay. Saddexdii carruur ahaa ee qoyska u badbaaday ayaa markii dambe la geeyay guriga ayeeyadood. Cali wuxuu sheegay inuu dhex wareegay tuulooyin kala duwan iyo magaalada Kismaayo, isagoo raadinaya shaqo uu carruurtiisa ku masruufo. Kharashaadka cuntada, gaadiidka iyo baahiyaha kale ayaa qoyskiisa geliyay deyn, iyadoo uu sheegay inuusan helin gargaar ku filan. Qoys kale oo uu wargeysku wareystay ayaa sidoo kale la tacaalaya dhaawac culus. Nuur Cali Nuur ayaa sheegay in xaaskiisa ay dhaawac ka soo gaartay firir, taas oo sababtay inay awoodi weydo inay lugaha ku socoto. Gabadhooda ugu yar, oo weli naaska nuugaysay, ayaa iyaduna dhaawac fudud soo gaartay. Nuur wuxuu sheegay in dhibaatooyinka dhaqaale ay ku adkeeyeen inuu xaaskiisa geeyo xarumo caafimaad oo leh adeegyo ka wanaagsan. Kumannaan Qof oo ka Barakacay Jamaame Sida ay sheegtay shabakadda dabagalka ee uu hoggaamiyo Hay’adda Qaramada Midoobay u qaabilsan Qaxootiga (UNHCR), ugu yaraan 12 qof oo rayid ah ayaa lagu diiwaangeliyay inay dhinteen intii uu socday dagaalka iyo duqeymaha agagaarka Jamaame intii u dhexeysay 16-kii ilaa 18-kii Nofeembar 2025. Shabakadda ayaa sidoo kale diiwaangelisay in ku dhowaad 22,800 qof ay ka barakaceen Jamaame iyo tuulooyinka ku dhow saddexdaas maalmood gudahood. Si kastaba ha ahaatee, xogtu waxay daboolaysaa marxalado kala duwan oo dagaal dhulka ah iyo duqeymo cirka ah, sidaas darteedna si madax-bannaan looma xaqiijin cidda mas’uulka ka ahayd dhimasho kasta. Maamulka Jubbaland ayaa sheegay in howlgallada ay qaadeen ciidamada dowladda Soomaaliya iyo kuwa Jubbaland, oo ay ku jireen cutubka Danab ee uu Maraykanku tababaray, lagu dilay ugu yaraan 56 dagaalyahan oo Al-Shabaab ah, halka 20 kalena la qabtay. Al Jazeera waxay sheegtay inaysan si madax-bannaan u xaqiijin karin tirooyinkaas. AFRICOM: Baaritaanku Ma Xaqiijin Khasaaraha La Soo Sheegay AFRICOM ayaa Al Jazeera u sheegtay inay baaritaan ku samaysay wararka sheegaya in duqeymaha Maraykanka ee Jamaame ay dileen inta u dhexeysa 10 ilaa 12 qof oo rayid ah, isla markaana ay burburiyeen guryo iyo goobo ganacsi. Taliska ayaa sheegay in xogta uu baaray aysan buuxin heerka caddeynta ee uu u adeegsado go’aaminta in hawlgallada Maraykanku ay u badan tahay inay sababeen khasaaraha la soo sheegay. Tani macnaheedu ma aha in baaritaanku caddeeyay inaan waxyeello dhicin; waxay ka dhigan tahay in AFRICOM ay sheegtay in caddeymaha ay heshay aysan ku filnayn inay khasaarahaas si rasmi ah ugu nisbayso duqeymaha Maraykanka. AFRICOM ma aysan shaacin caddeymaha faahfaahsan ee ay ku salaysay go’aankeeda, mana aysan caddeyn in baarayaashu si toos ah ula kulmeen qoysaska ay waxyeelladu gaartay. Taliska ayaa sheegay in baaritaanka dib loo furi karo haddii la helo xog cusub oo beddeli karta natiijada. Dhanka kale, qoysaska la hadlay Al Jazeera ayaa sheegay inay arkeen duqeymaha iyo waxyeellada ka dhalatay. Warbixinnada kormeerka madaxa-bannaan ayaa iyaguna diiwaangeliyay dhimasho rayid iyo barakac ballaaran. Duqeymaha Maraykanka oo Sii Kordhaya Sida ku cad xogta dadweynaha ee AFRICOM, waxaa Soomaaliya laga fuliyay 84 duqeyn ilaa dhammaadkii Sebteembar 2026. Hay’adda New America Foundation, oo si madax-bannaan ula socota hawlgalladaas, ayaa diiwaangelisay 88 duqeyn muddadaas. Tirooyinkani waxay muujinayaan kororka hawlgallada cirka, inkasta oo ay jiraan kala duwanaansho u dhexeeya xogta labada dhinac. Maraykanku wuxuu sheegay in duqeymihiisu taageerayaan dadaallada lagula dagaallamayo Al-Shabaab iyo kooxda Daacish ee ka hawlgasha qaybo ka mid ah Soomaaliya. Saraakiisha Maraykanka ayaa kooxahan ku tilmaamay khatar amni oo ka dhan ah Soomaaliya iyo danaha Maraykanka. Si kastaba ha ahaatee, kororka duqeymaha ayaa keenay su'aalo ku saabsan habka loo aqoonsado bartilmaameedyada, hufnaanta baaritaannada khasaaraha rayidka iyo sida qoysaska waxyeelladu gaartay ay ku heli karaan caddaalad iyo magdhow. Khubaro ka faallooda khasaaraha rayidka ayaa ka digay in dhaawacyada, burburka hantida iyo luminta ilaha dhaqaale ay saameyn ku yeelan karaan qoysaska muddo dheer, gaar ahaan meelaha adeegyada caafimaadku kooban yihiin. Su’aalaha Weli Jawaabta u Baahan Kiisaska laga soo sheegay Jamaame waxay dib u soo nooleeyeen doodda ku saabsan isla xisaabtanka hawlgallada militari ee Soomaaliya. Qoysaska ay Al Jazeera wareysatay waxay sheegeen inay weli la tacaalayaan dhaawacyada, geerida ehelkooda, deymo iyo barakac. Qaar badan oo ka mid ah dadka waxyeelladu gaartay ma haystaan dhaqaale ay ku daboolaan daaweynta muddada dheer ama dib ugu dhistaan noloshooda. Waxaa weli taagan su’aalo muhiim ah: Sidee loo xaqiijiyaa in bartilmaameedyada duqeymaha ay yihiin dagaalyahanno? Sidee loo baaraa sheegashooyinka ku saabsan dhimashada rayidka? Maxaa loo sameeyaa qoysaska ku waaya ehelkooda ama hantidooda hawlgalladaas? AFRICOM waxay sheegtay inay baaritaan ku samayso warbixinnada lagu kalsoonaan karo ee ku saabsan waxyeellada rayidka, isla markaana ay tixgelin karto tallaabooyin ay ka mid yihiin qirashada khaladka, raalli-gelin ama magdhow marka shuruudaha la buuxiyo. Hase yeeshee, qoysaska ku noolaa Jamaame weli waxay raadinayaan jawaabo cad iyo taageero ay dib ugu dhistaan noloshooda. Gunaanad: Kororka duqeymaha cirka ee Maraykanka ee Soomaaliya wuxuu barbar socdaa dagaalka ka dhanka ah kooxaha hubeysan, balse sheekooyinka qoysaska Jamaame waxay muujinayaan in saameynta hawlgalladu aysan ku koobnayn goobaha dagaalka. Waxay gaartaa carruurta, waalidiinta, dadka beeraha ku tiirsan iyo bulshooyinka lagu khasbo inay guryahooda ka cararaan. Xaqiijinta khasaaraha, hufnaanta baaritaannada iyo helitaanka daryeel caafimaad iyo magdhow ayaa weli ah arrimo muhiim ah oo u baahan jawaabo. Xigasho: Al Jazeera — The human cost of surging US air strikes in Somalia, 20 Oktoobar 2026.